Otvorena izložba o savezničkim odnosima Kraljevine Srbije i Sjedinjenih Američkih Država u Velikom ratu
Izložba „Saveznički odnosi Kraljevine Srbije i Sjedinjenih Američkih Država u Prvom svetskom ratu“ koja svedoči o razvoju srpsko-američkih odnosa od 1914. do 1919. godine, otvorena je danas u Domu Vojske Srbije u Beogradu.
U ime ministra odbrane Bratislava Gašića goste je pozdravio vršilac dužnosti pomoćnika ministra za budžet i finansije Goran Momčilović, istaknuvši da je ovo okupljanje Srba i Amerikanaca značajno ne samo zbog zajedničkog istorijskog sećanja na savezništvo, već i s aspekta aktuelnog trenutka, saopštilo je Ministarstvo odbrane.
– Nedavno je između Republike Srbije i Sjedinjenih Američkih Država uspostavljen strateški dijalog čime su naši bilateralni odnosi podignuti na najviši nivo u proteklih nekoliko decenija. Siguran sam da će izložba koju danas otvaramo poslati poruku ka Beogradu i Vašingtonu da zajedno dele nameru da svoje odnose vrate u tradicionalno-istorijske pozicije – naglasio je pomoćnik ministra Momčilović.
On je rekao da golgota Kraljevine Srbije, srpskog naroda i vojske zaslužuje još veće poštovanje kada se zna da je mala srpska država, iscrpljena prethodnim oslobodilačkim balkanskim ratovima, uspela da se organizuje i obezbedi funkcionisanje važnih državnih institucija sve vreme trajanja Prvog svetskog rata.
Izložba posvećena srpsko-američkim odnosima otvorena je u godini u kojoj se obeležavaju dve decenije saradnje Vojske Srbije i Nacionalne Garde Ohaja, elitne američke jedinice koja je u jesen 1918. godine, pred kraj Velikog rata, dala nemerljiv doprinos u strateški ključnim savezničkim operacijama na evropskom ratištu.
Komandant Nacionalne Garde Ohaja general-major Metju Vudraf, naglasio je da su Srbi i Amerikanci bili jedni uz druge u Prvom svetskom ratu, ne samo kao vojni partneri, već i kroz humanitarne akcije kojima su doneli nadu u teškim vremenima.
– Osvrt na te istorijske trenutke nas podseća da su najjača partnerstva izgrađena na zajedničkim vrednostima: hrabrosti, saosećanju, službi i volji da se pomogne drugima. Ova godina je posebno značajna jer obeležavamo 145 godina diplomatskih odnosa između Sjedinjenih Američkih Država i Srbije i 20 godina programa partnerstva između Ohaja i Srbije. Ovi važni događaji nas podsećaju na prijateljstvo između naših nacija i sagrađeni su na snažnom temelju i dugoj istoriji međusobnog poštovanja – rekao je general-major Vudraf i dodao da je važno da se te veze nisu završile u Velikom ratu, već nastavile i u Drugom svetskom ratu i ogledaju se u veličanstvenoj operaciji Halijard.
Govoreći o izložbi, načelnica Galerije Doma Vojske Jelena Knežević naglasila je da su, nakon napada Centralnih sila, predstavnici američkog Crvenog krsta ostali da organizuju bolnice i raspodelu hrane srpskom stanovništvu i istakla među njima doktora Erla Bišopa Daunera, koji je devet meseci kao hirurg lečio naše pacijente.
Izložba „Saveznički odnosi Kraljevine Srbije i Sjedinjenih Američkih Država u Prvom svetskom ratu“ objedinjuje arhivske dokumente, fotografije, vojne zapise i muzejske predmete koji svedoče o razvoju srpsko-američkih odnosa od 1914. do 1919. godine.
Autorski tim iz Vojnog arhiva, koji je predvodila dr Marijana Mraović, posebno je predstavio rad srpske diplomatske misije u Vašingtonu i izuzetan doprinos profesora Mihajla Pupina razvoju odnosa dve zemlje, odluku američkog predsednika Vudroa Vilsona da 1918. godine proglasi Dan Srbije i dozvoli da se, kao jedinstven čin prijateljstva i savezništva, srpska zastava zavijori na Beloj kući, humanitarne akcije američkog Crvenog krsta, brojnih dobrotvornih udruženja i istaknutih humanitarki, kao i priče o hiljadama dobrovoljaca srpskog porekla koji su iz SAD došli u redove srpske vojske.
Izložba je otvorena za posetioce do 10. oktobra.
