DRUGI SVETSKI RAT: Hitler pre 85 godina naredio uništenje Kraljevine Jugoslavije

Posle prevrata u Beogradu 27. marta, Adolf Hitler je u besu naredio uništenje Jugoslavije. Agresija je usledila u ranim jutranjim satima 6. aprila, a zajedno sa Nemačkom u napadu su učestvovale i Italija, Mađarska i Bugarska. Brutalno razaranje Beograda, koji je inače bio proglašen za otvoreni, nebranjeni grad, 6. aprila 1941. započelo je u 6.30. Koliko se zna u dvodnevnom napadu su učestvovala 484 nemačka aviona, 234 bombardera u pratnji i 120 lovaca. Tokom četiri naleta 6. aprila, a zatim i sutradan, a onda i 11. i 12. aprila na grad je izručeno oko 440 tona bombi. Smatra se da je poginulo 2.274 osoba, prema procenama i do 4.000 ljudi, razoreno je 2.228 objekata, od čega 627 u potpunosti, a oštećeno gotovo 7.000.

Grad je herojski branio Šesti lovački puk, uz formacije protivvazdušne odbrane. Oborene su najmanje 42 nemačke letelice, a 11 jugoslovenskih pilota je poginulo. Aprilski rat je okončan kapitulacijom jugoslovenske vojske 17. aprila, a pučistička vlada Dušana Simovića je zemlju napustila dva dana ranije. Prevrat u Beogradu 27. marta propraćen je masovnom oduševljenjem kako na ulicama Beograda, tako i u drugim sredinama Srbije, a takođe u Skoplju, Sarajevu, Splitu. Antinemačko raspoloženje bilo je očigledno.

Jugoslavija je, zapravo, napadnuta u noći 5. na 6. april, na Dunavu, kod Sipa, u Đerdapu, pre napada na Beograd. Usledila je invazija kako iz vazduha tako i na kopnu, sa prostora Nemačke, današnje Austrije, Mađarske, Bugarske, Italije, uključujući tada italijansku Albaniju. Od zemalja koje su okruživale Kraljevinu Jugoslaviju, osim Grčke, koja je već bila u ratu sa Italijom od jeseni 1940. u napadu nije učestvovala jedino Rumunija.

Prvi namesnik knez Pavle, iako potpuni anglofil pristao je, teškom mukom, na pristup Paktu, u nadi da će očuvati Jugoslaviju van ratnih zbivanja. Jugoistočna Evropa, a time i Jugoslavija, u rat je uvučena pošto je Berlin bio odlučan da ne toleriše prisustvo britanskih trupa u Grčkoj. Britanski ekspedicioni korpus sa približno 50.000 pripadnika, pod zapovedništvom generala Henrija Vilsona, iskrcao se nakon što se dogodio napad Italije na Grčku krajem oktobra 1940 godine.

Jugoslovenska Vrhovna komanda tokom Aprilskog rata nije vladala situacijom, sistem veza je razoren. Tokom šestoaprilskog bombardovanja Beograda poginuo je i jedan član vlade, ministar Fran Kulovec, predstavnik Slovenačke narodne stranke. Evakuacija Simovićeve Vlade iz Beograda započela je odmah 6. aprila. Već 8. aprila Vladu je napustio potpredsjednik Vlatko Maček, čelnik Hrvatske seljačke stranke, ministri iz Hrvatske Josip Torbar, Bariša Smoljan i Ivan Andres, kao i Džafer Kulenović, lider Jugoslovenske muslimanske organizacije. Nemačke invazione trupe tokom prva dva dana borbi presekle su Moravsko vardarsku dolinu. Skoplje je zauzeto 7. aprila, Zagreb 10, Beograd 13. aprila. Simovićeva Vlada je tokom poslednjeg zasedanja u zemlji, u Nikšiću 15. aprila, usvojila zaključak, po sugestijama Slobodana Jovanovića, da kapitulaciju potpiše isključivo vojska, ne država.

Posle bega iz zemlje, preko Grčke, nakon kratkotrajnog boravka u tada britanskoj Palestini i Egiptu, vlada se našla u Londonu. Kapitulaciju su 17. aprila, u Beogradu u Aleksandrovoj ulici, u zgradi poslanstva tada takođe razorene Čehoslovačke, potpisali bivši ministar spoljnih poslova Aleksandar Cincar Marković i general Radivoje Janković. Pripadnici jugoslovenske vojske odvedeni su u zarobljeništvo, isključivo Srbi i Slovenci, svi drugi su pušteni. Dušan Simović se inače nakon rata vratio u Beograd, gde je svedočio u korist optužbe protiv Draže Mihailovića.

Izvor: Agencija Tanjug